Deze week is het thema Nieuwe Media en Televisie. Er werd een presentatie gegeven door Sanne Smeets en Maaike Rijpstra van Holland Doc, het digitale documentairekanaal van de VPRO. Daarnaast stond de tekst Where Television and Internet meet… (pdf) van Harry van Vliet op het programma. Ik zal proberen om tekst en presentatie met elkaar te verbinden waar dat mogelijk is, al stamt de tekst uit 2002 waardoor de inhoud nogal achterhaald is. Ik zal mij in deze post vooral concentreren op de digitale televisie, en minder ingaan op rechtenkwesties en dergelijke.
De auteurs
Zoals gezegd werken Sanne Smeets en Maaike Rijpstra voor de VPRO, het is dan ook logisch dat ze daar eerst wat over vertelden. De VPRO wil nieuwe media gebruiken om te interacteren met het publiek. Vervolgens verschoof de focus naar Holland Doc. Harry van Vliet heeft opleidingen psychologie en film- en televisiewetenschappen gevolgd en is momenteel lector aan de Hogeschool Utrecht en werkt voor het Telematica Instituut in Enschede.
Holland Doc
Holland Doc is een digitaal thema-kanaal van de VPRO. De 'zender' richt zich volledig op documentaires, die op verschillende manieren worden verspreid. Zo wordt er uitgezonden via het open net op TV en radio, wordt er streaming content aangeboden via de website en is er een YouTubekanaal. Tenslotte is er het digitale kanaal dat via de verschillende aanbieders van digitale TV kan worden ontvangen.
Digitale televisie heeft een aantal duidelijke voordelen ten opzichte van traditionele televisie. Ten eerste is het aantal aangeboden kanalen veel groter. Daarnaast is ook de interactie met kijkers makkelijker door ingebouwde feedbacksystemen. Ook de mogelijkheid om on-demand programma's te kijken is een voordeel voor de kijker, evenals het vereenvoudigde opnemen van programma's. Het belangrijkste gevolg volgens Van Vliet is de verandering van de content die plaats zal moeten vinden om aan de digitale verwachtingen te voldoen. Daarnaast stelt hij dat het simultane aspect van televisie verloren zal gaan door on-demand kijken. Nadelen zijn er echter ook. Zo zijn er hogere kosten verbonden aan de settop box en het digitale abonnement. Bovendien is voor elk televisietoestel een aparte decoder vereist. Van Vliet stelt dat daarna de kosten van programmaproductie sterk zullen stijgen wanneer de interactiviteit ervan vergroot moet worden.
De digitale kanalen hebben volgens Smeets en Rijpstra de nodige gevolgen voor het televisiebestel. Zo zullen kanalen niet langer worden gevuld door één omroep maar worden ingericht op thema. Van Vliet is het hier met ze eens.
Televisie vs. Internet?
Het is belangrijk om te beseffen dat digitale televisie zich ergens tussen de computer en de televisie ontwikkelt. De televisie wordt steeds persoonlijker, terwijl de computer een steeds rijkere media-ervaring aanbiedt. De verwachting is dat er uiteindelijk weinig verschil zal zijn tussen de computer en de televisie (de moderne decoder is in wezen al een computer).
Vereisten voor slagen Digitale Televisie
Er moet volgens Van Vliet meer gebeuren dan slechts beeld- en geluidskwaliteit verbeteren, aangezien televisie meer wordt gekeken om de inhoud dan om de beeldkwaliteit. Er moet dus gebruik gemaakt worden van het digitale platform door zaken als een persoonlijke gids en VoIP aan te bieden. Daarnaast stelt Van Vliet dat het niet alleen gaat om de features, maar vooral om de usability van de settop boxes.
Volgens Van Vliet is zappen de eerste vorm van interactiviteit, en is de meest extreme vorm het bepalen hoe een programma verloopt. Interactiviteit moeten we volgens mij zien als de mogelijkheid van de kijker om in te grijpen. het gaat hier ook om de 'strijd' tussen on-demand en traditionele programmering. De interactiviteit kan worden ingezet om een persoonlijke programmering te maken, maar kan ook helpen bij het creëren van een persoonlijke gids.
Rechten
Het is duidelijk dat het auteursrecht een belangrijke rol speelt in het digitale-televisie discourse. Nu de reikwijdte van uitzendingen niet langer beprekt wordt door de antenne die ze uitzendt moet er explicieter rekening worden gehouden met de beperkingen van licenties op geografisch gebied. De meeste streams zijn dan ook maar in één land te kijken. Als we kijken naar het budget dat Holland Doc heeft per documentaire (€ 230) is dat ook niet zo gek. Smeets en Rijpstra gingen dan ook in op het Creative Commons initiatief, dat Holland Doc in staat zou kunnen stellen meer en beter uit te zenden.
Van Vliet Gedateerd?
Het is duidelijk te merken dat de tekst van Van Vliet al in 2002 werd geschreven. Beperkingen zoals de beschikbaarheid van een 'return-path' naar de aanbieder zijn momenteel niet meer aan de orde. Hij heeft wel goed gezien dat de inhoud van het internet zou verschuiven van tekst en plaatjes naar rijke media-content. Hierbij had Van Vliet echter ook kunnen voorzien dat de bandbreedte ook toe zou nemen, evenals buffertechnieken. Het is interessant dat Van Vliet de Home Media Server voorspelt, een concept dat met de introductie van Windows Home Server in enkele huizen is doorgedrongen.
Conclusie
Na het lezen van de tekst en het luisteren naar Smeets en Rijpstra is het duidelijk dat het debat over digitale televisie nog lang niet afgelopen is. Sommige standpunten van Van Vliet getuigen achteraf van een vooruitziende blik terwijl andere de tand des tijds niet zonder schade hebben doorstaan. Ik vond de dames van de VPRO bij het beantwoorden van vragen wel erg gericht op hun eigen standpunt, daarom heb ik die vragen hier ook niet weergegeven.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten