Nieuwe Media en het Onderwijs - E-Learning

Het gastcollege over E-Learning werd gegeven door Erna Krotkamp en Renée Filius. Zij werken beide bij het IVLOS (Interfacultair Instituut voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Studievaardigheden). Het thema van het college was onderwijsvernieuwing, en E-Learning in het bijzonder. Eerst werd uitgelegd wat de taken van het IVLOS zijn, waarna beide gastdocenten hun eigen werkzaamheden nog eens extra toelichtten. Renée had het in eerste instantie over de experimenten die worden uitgevoerd met onder andere leerhulpmiddelen zoals PDA’s, maar ook het online aanbieden van complete cursussen met behulp van rich media content. Erna Krotkamp ging meer specifiek in op de ontwikkeling van leeromgeving. De hoofdvraag van haar huidige onderzoek is dan ook:

Hoe komen lesfilosofieën (niet) tot uiting in een lesomgeving?

Deze vraag wil Krotkamp benaderen vanuit de programmeerstrategieën die worden gebruikt bij het opzetten van een digitale leeromgeving. Bij haar uitleg kwam onder andere de scheiding tussen student en docent naar voren zoals die in het huidige WebCT aanwezig is. De tekst van Herz refereert ook aan het gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel dat kan ontstaan als een student het gevoel heeft dat hij zijn omgeving niet kan beïnvloedden.

Het meest interessante deel van het college was voor mij de discussie, waarbij twee interessante stellingen werden geponeerd. De eerste was:

Jongeren zijn slimmer, socialer, sneller en mediawijs.

De reacties op deze stelling waren divers, zowel vanwege de vaagheid van de stelling als de verdeelde meningen erover. De meeste studenten waren het er over eens dat er wel een verschil te zien is tussen verschillende generaties, Zo lijken ze makkelijker te zappen en minder parate kennis te hebben. Bovendien hechten jongeren meer waarde aan meningen dan aan feiten. Een waardeoordeel wilde men aan deze verschillen echter niet verbinden.

De tweede stelling was meer toegesneden op onze eigen situatie:

Onderwijs aan de universiteit loopt achter op de behoefte van de huidige generatie studenten als het gaat om ICT gebruik.

Wat deze stelling betreft waren de meningen nogal verdeeld. De discussie spitste zich toe op enkele tegenstellingen, namelijk de beschikbaarheid van mogelijkheden versus de gebruiksvriendelijkheid ervan, de scheiding tussen universiteit en het internet en de verschillende behoeften van studenten en docenten. Tenslotte was er een discussie tussen de early adopters en de meer traditionele studenten. Sommigen willen de hele universiteit digitaal beschikbaar maken, terwijl anderen vinden dat studenten ‘gewoon teksten moeten lezen en tentamens maken.’ Een laatste punt was dat op dit moment het ICT-gebruik vooral afhankelijk is van de docent, en deze dus eerst zal moeten worden opgeleid.

De relatie tussen de tekst van Herz en het hoorcollege heeft vooral betrekking op de essentiële vraag hoe onderwijs zou moeten worden ingericht. Aan de hand van enkele vragen die in het college aan de orde kwamen zal ik proberen aan te geven hoe Herz over dit onderwerp denkt.

Hoe moeten lessen worden vormgegeven?

Volgens Herz is het belangrijk om aandacht te besteden aan ‘edge’ learning, het leerproces dat plaatsvindt buiten de formele lessituatie. Door onderlinge verbondenheid tussen studenten te stimuleren kunnen ze elkaar helpen om als groep beter te presteren. Het is natuurlijk de vraag in hoeverre die verbondenheid te stimuleren is.

Hoe moeten studenten worden beoordeeld?

Herz stelt dat het karakter van een speler in een MMORPG een optelsom is van al zijn activiteiten en prestaties in die virtuele wereld. Door studenten op een zelfde wijze te beoordelen kan inzichtelijk worden gemaakt hoe een student zijn specifieke vaardigheden heeft ontwikkeld, terwijl met een klassieke beoordeling slechts duidelijk wordt of er aan een basisniveau wordt voldaan.

Herz wil veel verder gaan in de aanpassing van het onderwijs dan Krotkamp en Filius. Volgens haar is het belangrijk om studenten niet alleen te laten leren, maar ook deel te laten zijn van de constructie van hun ervaringen. Hierdoor zullen ook de mede-studenten kunnen profiteren van hun werk.